ΣΤΕΙΡΩΣΕΙΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Σύμφωνα με στοιχεία των φιλοζωικών οργανώσεων, από το σύνολο των αδέσποτων:
- Το 30% ζούσε σε περιβάλλον σπιτιού αλλά εγκαταλείφθηκε από τους ιδιοκτήτες του.
- Το 20% έφυγε από το σπίτι του ή χάθηκε στη διάρκεια περιπάτου.
- Το 50% γεννήθηκε και μεγάλωσε στους δρόμους.
Οι πιο συνηθισμένες δικαιολογίες αυτών που εγκαταλείπουν τα ζώα τους στο δρόμο είναι: «Φεύγουμε για διακοπές και κανείς φίλος ή συγγενής δεν δέχεται να το κρατήσει», «Ο σπιτονοικοκύρης δεν δέχεται ζώα», «Γαβγίζει και οι γείτονες καλούν την Αστυνομία», «Μας καταστρέφει τα έπιπλα και λερώνει μέσα στο σπίτι».
Σίγουρα δεν τα σκέφτηκαν όλα αυτά πριν πάρουν το ζωάκι κοντά τους. Αλλά ποτέ δεν είναι αργά κι αν το θέλουν πραγματικά υπάρχει λύση για καθένα από τα παραπάνω «προβλήματα». Οι ξενώνες μικρών ζώων θα κρατήσουν το μικρό σας φίλο για όσο καιρό χρειαστεί να λείψετε. Αν ψάξετε λίγο, θα βρείτε σπίτι που ο ιδιοκτήτης δέχεται τα κατοικίδια. Μπορείτε να στείλετε το ζώο σ΄ έναν εκπαιδευτή που θα του μάθει ό,τι θεωρείτε εσείς απαραίτητο για να είναι αρμονική η συμβίωση σας. Δυστυχώς, οι περισσότεροι χωρίς να το πολυσκεφτούν, διαλέγουν την εύκολη λύση. Εγκαταλείπουν το ζώο τους στο δρόμο, χωρίς να ανησυχούν για το τι θα απογίνει. Το καταδικάζουν σε αργό και βασανιστικό θάνατο, γιατί το ζώο που γεννήθηκε και έζησε μέσα σε σπίτι διατρέχει περισσότερους κινδύνους από ένα άλλο που έμαθε από μικρό να ζει στους δρόμους: δεν ξέρει πώς να βρει τροφή και νερό, δεν αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο των αυτοκινήτων, είναι πιο ευάλωτο στο κρύο και στις αρρώστιες. Αν, παρόλα αυτά, το ζωάκι που εγκατέλειψαν επιβιώσει, θα προστεθεί στις χιλιάδες των αδέσποτων που καθημερινά υποφέρουν. Θα ζευγαρώσει με άλλα αδέσποτα (2 φορές το χρόνο για τους σκύλους, 3 ή περισσότερες για τις γάτες) και θα δημιουργηθούν έτσι κι άλλα αδέσποτα. Η Humane Society της Washington, στα πλαίσια της εκστρατείας της για τη στείρωση των ιδιόκτητων ζώων, παραθέτει στατιστικά στοιχεία για την ταχύτητα με την οποία πολλαπλασιάζονται:
- Ένα ζευγάρι σκύλων σε 7 χρόνια, γίνονται 67.000!
- Ένα ζευγάρι γάτων, σε 7 χρόνια γίνονται 420.000!
Στην Αμερική κάθε μέρα γεννιούνται 10.000 άνθρωποι και 70.000 σκύλοι και γάτες. Η αναλογία δηλαδή είναι 1 νέος άνθρωπος για 7 νέα ζώα! Κι αν σκεφτούμε πως οι Αμερικανοί είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι στο θέμα των στειρώσεων και περισσότερο υπεύθυνοι ως ιδιοκτήτες ζώων, εύκολα συμπεραίνουμε πως η κατάσταση στη χώρα μας είναι πολύ πιο τραγική.

Η στείρωση των ιδιόκτητων ζώων: «Είναι αντίθετη στη φύση», «είναι πράξη σκληρότητας», «δεν θα ήθελα να το έκαναν σε μένα», «βρήκα κιόλας σπίτια για τα κουτάβια», λένε συνήθως όσοι αρνούνται να στειρώσουν το κατοικίδιό τους. Δοκιμάστε, όμως, να εξηγήσετε αυτές τις δικαιολογίες σ΄ ένα ανυπεράσπιστο ζωάκι που βλέπει το τέλος του να πλησιάζει, που καταδικάζεται σε θάνατο (συνήθως μετά από σύντομη και μαρτυρική ζωή), εξαιτίας της ανευθυνότητας κάποιων ανθρώπων που του επέτρεψαν να γεννηθεί, αρνούμενοι να συνειδητοποιήσουν το τεράστιο πρόβλημα του υπερπληθυσμού των κατοικίδιων.
Υπάρχει και μια άλλη κατηγορία ιδιοκτητών που επικαλούνται το «ερωτικό στοιχείο» ως δικαιολογία για να μην στειρώσουν τα ζώα τους. Τα ζώα, όμως, δεν ερωτεύονται. Γι αυτά η αναπαραγωγή είναι υπόθεση ορμονών και μόνο. Ένας αρσενικός σκύλος μπορεί να ζήσει μια ομαλότατη ζωή χωρίς να χρειαστεί ποτέ ν΄ αποδείξει την αξία του ως επιβήτορας, ενώ μια σκυλίτσα δεν θα νιώσει ανεπαρκής εάν δεν γεννήσει. Και για όσους επιμένουν να χρησιμοποιούν ανθρωποκεντρικά κριτήρια για να ερμηνεύσουν τη συμπεριφορά των ζώων, θέτω μία απλή ερώτηση: Θα έφερνε ποτέ κανείς τους στον κόσμο παιδιά που θα ήταν καταδικασμένα στη άθλια ζωή και στον τραγικό θάνατο του αδέσποτου; Στειρώστε τα ζώα σας: Εκείνα θα είναι πιο υγιή και εσείς πιο ήσυχοι. Η στείρωση είναι πλέον μια υπόθεση ρουτίνας για τους περισσότερους κτηνιάτρους. Οι μέθοδοι στείρωσης έχουν βελτιωθεί πολύ τα τελευταία χρόνια, η ανάρρωση του ζώου ολοκληρώνεται σε 3-7 μέρες, και το μόνο φάρμακο που θα χρειαστεί σ΄ αυτό το διάστημα είναι μια απλή αντιβίωση. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι εσείς και το ζώο σας θα κερδίσετε πολλά με τη στείρωση. Ως απλοί φιλόζωοι σίγουρα δεν έχουμε τις απαραίτητες γνώσεις για να αναλύσουμε ιατρικώς το θέμα. Γι αυτό, παραθέτω περίληψη σχετικής μελέτης του Dr Laird Goodman, DVM στο Murray Hill Veterinary Hospital της Oregon:

Τα οφέλη στείρωσης στην υγεία του ζώου: Από μία αυστηρά ιατρική οπτική γωνία, η στείρωση μπορεί να βελτιώσει και να παρατείνει τη ζωή ενός κατοικίδιου. Τα σημαντικότερα οφέλη της στείρωσης είναι:
- Θεαματική μείωση της πιθανότητας εμφάνισης καρκίνου. Τα αστείρωτα θηλυκά σκυλιά έχουν 16 φορές περισσότερες πιθανότητες για καρκίνο του στήθους από όσα στειρώθηκαν πριν από τον πρώτο οίστρο τους (σε ηλικία 8 – 12 μηνών). Αν στειρώσουμε ένα ζώο πριν από τον πρώτο οίστρο, η πιθανότητα εμφάνισης αυτού του καρκίνου είναι μόλις 1%, αν το στειρώσουμε σε ηλικία 2 ετών, το αντίστοιχο ποσοστό είναι 5%. Επίσης, είναι αδύνατο να εμφανιστεί καρκίνος των ωοθηκών ή της μήτρας σε ένα στειρωμένο θηλυκό. Ανάλογα είναι και τα αποτελέσματα της στείρωσης και στα αρσενικά σκυλιά, όσον αφορά τα είδη του καρκίνου των γεννητικών οργάνων.
- Εξάλειψη του κινδύνου κάποιων λοιμώξεων. Για παράδειγμα, ένα μη στειρωμένο θηλυκό μπορεί να παρουσιάσει μια λοίμωξη, γνωστή ως πυομήτρα, που συνήθως είναι θανατηφόρα, εάν δεν εγχειριστεί το ζώο. Με τη στείρωση, ωοθήκες και μήτρα αφαιρούνται, συνεπώς αυτός ο κίνδυνος δεν υφίσταται πλέον. Στα αρσενικά, η στείρωση μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες λοιμώξεων του προστάτη.
- Εξάλειψη της πιθανότητας να εμφανιστούν στα αρσενικά κάποια είδη κήλης. Η εμφάνιση τους συνδέεται με την τεστοστερόνη, ορμόνη που παράγεται από τους όρχεις, οι οποίοι, όμως, αφαιρούνται με τη στείρωση.
- Μείωση της λευχαιμίας και του ιού FIV στις γάτες. Και οι δυο ασθένειες μεταδίδονται με την απλή επαφή, ιδιαίτερα με το ζευγάρωμα ή τους καβγάδες, καταστάσεις που αφορούν τους μη στειρωμένους γάτους και γάτες.
- Μείωση της τάσης φυγής στο ζώο και όλων των συνεπειών που αυτή μπορεί να έχει. Όταν το αρσενικό μυρίσει μια θηλυκιά σε οίστρο (ακόμα κι από χιλιόμετρα μακριά), γίνεται σκλάβος των ενστίκτων του και το μόνο που θέλει είναι να βρει τη συγκεκριμένη γατούλα ή σκυλίτσα. Οι κίνδυνοι για ένα ζώο που εγκαταλείπει το σπίτι του είναι πολλοί: τροχαία ατυχήματα, κλοπή, καβγάδες με άλλα αρσενικά, φόλες ή ακόμα και να χαθεί.

Εκτός από τα οφέλη στην υγεία του ζώου, υπάρχουν και άλλα που σχετίζονται με τη συμπεριφορά του. Η επιθετικότητα, οι δυσκολίες στην εκπαίδευση, το παρατεταμένο γάβγισμα ή ουρλιαχτό, η μανία καταστροφής αντικειμένων, όλα σχετίζονται με το ένστικτο της αναπαραγωγής. Επίσης, το μαρκάρισμα της περιοχής με ούρα και η συγκέντρωση πολλών αρσενικών όταν η θηλυκιά βρίσκεται σε οίστρο, είναι δυσάρεστες καταστάσεις που θα εξαφανιστούν με τη στείρωση.

Με όλα τα παραπάνω οφέλη της στείρωσης, δύσκολα καταλαβαίνουμε γιατί κάποιοι επιμένουν να μην στειρώνουν τα ζώα τους. Μερικοί από τους λόγους που επικαλούνται, είναι:
- «Ο σκύλος μου θα γίνει τεμπέλης και θα παχύνει». Στην πραγματικότητα δεν είναι η στείρωση που οδηγεί στην αύξηση του βάρους ενός ζώου, αλλά η μετάβαση από την εφηβεία στην ώριμη ηλικία. Οι ανάγκες του σε θερμίδες μειώνονται, όπως ακριβώς και στους ανθρώπους. Θα πρέπει, λοιπόν, να φροντίζουμε την εξισορροπημένη του διατροφή και την καθημερινή του άσκηση.
- «Θέλω να είναι καλός φύλακας του σπιτιού μου». Στειρωμένος ή όχι, ο σκύλος σας νιώθει το δικό σας σπίτι και δικό του, και θα το προστατέψει με αυτοθυσία, εάν χρειαστεί. Ο μη στειρωμένος σκύλος έχει την τάση να επεκτείνει την «περιοχή του» και ίσως σας φέρει σε δύσκολη θέση αν επιτεθεί σε κάποιον που δεν πρέπει (π.χ. σε καλεσμένο του γείτονά σας).
- «Θέλω να βιώσουν τα παιδιά μου το θαύμα της γέννησης».Συνιστάται μόνο στην περίπτωση που θέλετε να βιώσουν και την τραγωδία του θανάτου. Πιο κατάλληλες είναι οι εκπαιδευτικές βιντεοκασέτες.
- «Θα ηρεμήσει πιο πολύ αν γεννήσει μία φορά». Φυσικά μια σκυλίτσα είναι πιο ήρεμη εάν μεγαλώνει κουτάβια, αυτό όμως είναι παροδικό. Θα ηρεμήσει ούτως ή άλλως με την ηλικία, είτε στειρωθεί, είτε όχι.
- «Δεν θέλω να στειρώσω το ζώο μου, γιατί δεν θα μου άρεσε να στειρώσουν εμένα». Οι σκύλοι και οι γάτες δεν αντιλαμβάνονται τον έρωτα όπως εμείς, δεν έχουν ψυχολογικά κίνητρα, ούτε ζευγαρώνουν από ευχαρίστηση. Είναι καθαρά ένα ένστικτο και βασίζεται στις ορμόνες τους και μόνο. Είναι λάθος να αποδίδουμε στα ζώα μας ανθρώπινα χαρακτηριστικά.
- Τέλος, «έχω καθαρόαιμο και θέλω να κερδίσω χρήματα από τις γέννες του». Για να έχουμε επιτυχημένη γέννα πρέπει να ξοδέψουμε αρκετά χρήματα. Η μητέρα πρέπει να κάνει τακτικά τσεκ – απ στον κτηνίατρο και θα χρειαστεί ειδική διατροφή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και μετά. Αν έχει δυσκολίες στην κύηση ή στη γέννα, θα χρειαστεί φάρμακα και επιπλέον επισκέψεις στον κτηνίατρο, που κι αυτά κοστίζουν. Τα κουτάβια επίσης θέλουν τακτική ιατρική παρακολούθηση. Για δύο μήνες ή και περισσότερο θα πρέπει να τα ταΐζετε, να τα καθαρίζετε, να ανέχεστε το θόρυβο και τις ζημιές τους. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν είναι προετοιμασμένοι για όλα αυτά. Καλύτερα να αφήσετε την αναπαραγωγή των καθαρόαιμων στους εκτροφείς, που διαθέτουν τους κατάλληλους χώρους και τις απαραίτητες γνώσεις.